ناصر فرهنگ‌فر

وى چهارم آبان ماه سال ۱۳۲۶ در شهررى متولد و از هفت سالگى به نواختن تنبك مشغول شد. پدر او تار و عمويش تنبك مى نواخت. او تنبك را زيرنظر محمد تركمان فرا گرفت و مدتى هم نزد استاد حسين تهرانى به شاگردى پرداخت و يك سال نيز نزد محمد اسماعيلى كتاب تنبك استاد تهرانى را آموخت.وى در سال ۱۳۴۹ به همراه داود گنجه اى به دانشكده هنرهاى زيبا رفت و با اساتيدى چون نورعلى برومند و داريوش صفوت آشنا شد و در سال ۱۳۵۰ در برنامه هاى تلويزيونى هفت شهر عشق به همراه استاد بهارى، لطف الله مجد و... به اجراى برنامه پرداخت.فرهنگ فر از سال ۱۳۵۱ به همراه هنرمندانى چون محمد رضا شجريان محمد رضا لطفى، حسين عليزاده، داريوش  طلايى، داود گنجه اى، پرويز مشكاتيان و... در جشن هنر شيراز برنامه هاى متعددى را اجرا كرد. او در سال ۱۳۵۲ به بلژيك رفت و با گروه باله موريس بژار همكارى كرد. در سال ۱۳۵۴ به دعوت رابرت ويلسون به نيويورك رفت و با گروه تئاتر وى همكارى كرد. در همين سال به عضويت گروه شيدا درآمد و كنسرت ها و برنامه هاى متعددى با محمد رضا لطفى اجرا كرد.

در سال  ۱۳۵۶ با تاسيس گروه عارف كارهاى مختلفى همراه با پرويز مشكاتيان، حسين عليزاده و ... اجرا كرد و اين فعاليت با تاسيس كانون هنرى چاوش تا سال ۱۳۶۳ ادامه يافت. ناصر فرهنگ فر علاوه بر آشنايى به سبك و شيوه هاى مختلف تنبك نوازى رفته رفته از دهه ۵۰ صاحب سبكى متمايز و ممتاز در تنبك نوازى شد. وى در روز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۱۳۷۶ چشم از جهان فروبست. به مناسبت هشتمين سالگرد خاموشى اش گفت وگويى با پيمان ناصح پور تنبك نواز و از شاگردان وى داشته ايم:
علت گوشه گيرى استاد در سال هاى پايانى عمرشان چه بوده است؟
بعد از دوران اوج هنرى استاد كه به نظر من در آلبوم بسته  نگار با تار محمد رضا لطفى تنبك نواخت ، كم كم گوشه نشين شدند و به قول معروف خلوت گزيدند. اينكه چرا به قول خودشان از جلوت رميده و خلوت گزيدند، دلايل بسيارى دارد كه در مصاحبه هاى گوناگون و نوشته هاى تقريباً قابل قبولى، كم  و بيش گفته  شده است. آن چيزى كه ضرورت آن واقعاً احساس مى شود بررسى زندگى هنرى استاد توسط پژوهشگر بى طرف است كه استاد را آنچه كه بودند به جامعه هنرى معرفى كند.
تاثيرگذاران بر مرحوم فرهنگ فر از ابتداى كار تا آخرين سال هاى عمرشان چه كسانى بودند؟
استاد فرهنگ فر در خانواده اى به دنيا آمد كه هنر در آن رواج داشت، مثلاً پدربزرگش خوشنويس معروف دوره قاجار بود و پدرشان تار نواز و عمويشان تنبك نواز بود. چون استاد به زور خانه اى در شهر رى كه همان آنجا به دنيا آمده بود مى رفتند، نحوه نوازندگى و ريتم هاى تنبك زورخانه اى در نوازندگى استاد حس مى شود، البته ايشان از اساتيد بزرگ دوران خود مانند استاد حسين تهرانى، استاد نور على برومند و استاد عبدالله خان دوامى بهره ها بردند ولى حضور و تاثير حال و هواى موسيقى زورخانه اى بيشتر مى شود و با ابتكارات شخصى خود سبك نوينى را به وجود آوردند كه بعد ها سبك فرهنگ فر ناميده مى شد، در ضمن چون در اوايل آموزش ايشان با يكى از بستگان دورشان به نام محمد  تركمان كه از شاگردان استاد امير ناصر افتتاح بودند كار كردند و بنابراين مى توانيم ايشان را تا حدى متاثر از سبك افتتاح بدانيم.
سبك تنبك نوازى مرحوم فرهنگ فر چه بوده است و چه تاثيرى بر اين ساز و نوازندگان بعدى داشته است؟
ايشان سبك منحصر به فردى را خلق كردند كه بعدها به سبك فرهنگ فر معروف شد و همان طور كه اشاره اى به آن داشتم، سبك ايشان حال و هواى ضرب زورخانه  را دارد. ايشان در به كار بردن تك ريزها و پلنگ ها (بشكن ها) روش مخصوصى داشتند و تكنيك هاى جديدى مثل چكشى به تنبك اضافه كردند، همچنين در ريتم هاى گوناگون به ويژه ريتم دوازده  ضربى مهارت ويژه اى داشتند و تنبك نوازان بسيارى چه هم دوره اى ايشان و چه جوان ترها از ايشان تاثير گرفتند، بنابراين در پيشرفت تنبك نقش برجسته اى دارند.
مرحوم فرهنگ فر به روش آموزش سماعى اعتقاد داشتند يا بهره گيرى از نت؟
استاد فرهنگ فر به هر دو روش اعتقاد داشت، اگر چه بيشتر به روش گوشى تكيه داشت. معمولاً شاگردان درس هاى كتاب آموزشى تنبك استاد تهرانى را مى زدند و بعد ريتم هاى خود استاد را مى نواختند و فرا مى گرفتند. البته بسيارى از درس هاى كتاب آموزش تنبك استاد تهرانى را به سبك خودشان درس مى دادند و نحوه انگشت گذارى  ها روى تنبك دقيقاً منطبق به سبك استاد تهرانى نبود، مثلاً ايشان اشاره را با تركيب دو تك ريز مى زدند كه با اشاره استاد تهرانى تفاوت داشت. يكى از اشكالات عمده كتاب آموزشى تنبك اين است كه خيلى زود شاگرد را درگير ريزپر مى كنند در حالى كه مقدماتى لازم است تا شاگرد بتواند دست هايش را آنقدرى ورزيده كند تا ريزپر را اجرا كند، از اين رو به شاگردان تمرينى را توصيه مى كردند كه روى چوب نواخته مى شد و به تقويت انگشتان و مچ دست هاى شاگرد كمك بسيارى مى كردند و به اين طريق سعى مى كردند اين نقص كتب آموزشى تنبك را برطرف كنند

منبع :

http://www.artmusic.ir/news/show.asp?Id=6002