پیشینه جواد معروفی

تکنوازان شماره 294

جواد معروفی

وی در سال 1291 در تهران چشم بر جهان گشود. مادرش عـذرا و پدرش موسی معـروفی، از شاگردان برگزیده درویش خان و از موسیقی دانان بزرگ دوره خود بود. پنج سال داشت که خواهـرش -نرگس- به دنیا آمد. چند سال بعـد در هـمان دوره کودکی مادرش را از دست داد و در خانواده پدری بزرگ شد. در ۱۸ سالگی با شـمس الزمان ازدواج کـرد. حاصل این ازدواج چهـار فــرزند بود: منوچهر، شکوه الزمان (گـیتی)، ژیلا و فـرهاد. استاد جواد معروفی مردی فروتن، خوش مشرب و صمیمی بود. او درطول عمر پربار هنری خود سعی وافری در آشتی دادن موسیقی سنتی و غربی داشت. وی سرانجام در بامداد روز سه شنبه، شانزدهـم آذر ماه 1372در تهران چشم از جهان فروبست.

فعالیت هنری

آموزش موسیقی را نزد پدر آغاز کرد؛ تار می‌نواخت و با نواختن ویولن نیز آشنا شد .بعـد از دوره ابتدایی، در 14 سالگی و در دوره‌ای که کلنل وزیری مدیر هـنرستان موسیقی بود، به تحصیل در آن جا مشغول شد. به پیانو روی آورد و نزد خانم تاتیانا خاراطیان به یادگـیری تکـنیک نوازندگی پیانو کلاسیک مشغول شد. اتودها و پرلودهای شوپن، سوناتهای موتسارت، بتهوون،

شوبرت و فـوگهای باخ را با مهارت می‌نواخت. در کنار موسیقی کلاسیک، موسیقی ایرانی را هـم ادامه داد و تحصیلات موسیقی را نزد علینقی وزیری کامل کرد.

در 21 سالگی، در 1312، به دلیل استعداد شگـرفـش در موسیقی به استخـدام وزارت فـرهـنگ وقـت در آمد و معـلم موسیقی مدارس تهران شد و به آموزش سلفـژ و دیکته موسیقی در هـنرستان پرداخت. از 1319، هـمزمان با افـتتاح رادیو به این موسسه پیوست و سال‌ها تک نواز پیانو بود. از 1332 به سرپرستی موسیقی رادیو منصوب شد و هـمزمان با آن به عـضویت شورای عـالی موسیقی در آمد. معـروفی هـمچنین رهـبر ارکستر شماره یک و رهـبر ارکستر گـل ها بود. او تنظیم كننده آهنگ ‌های شیدا،عارف،ركن الدين مختاري و درویش خان و بسیاری دیگـر از آهـنگسازان معـروف ایرانی بوده است. خودش می‌گوید:

از بدو تأسیس رادیو در سال 1319 در آنجا هـم مشغول شدم. در آن موقع سنی نداشتم ولی هـم نوازنده پیانو بودم و هـم رهـبر ارکستر شماره یک. سال اولی که رادیو تأسیس شد، در اولین ارکستر رادیو این نوازنده‌ها بودند: صبا، حبیب سماعی، حسین تهرانی، مرتضی نی داوود و خود من. بعدها که برنامه گل ها تأسیس شد من رهـبر ارکستر آن شدم و نوازنده پیانو و سولیست هـم بودم. برای ارکستر گـل ها هـم قطعاتی تنظیم می‌کردم.

او در نواختن پیانو برای موسیقی ایرانی،

 از روش مشیر هـمایون بیشتر از مرتضی محجوبی اقـتباس می‌کرد؛ ؛ اما شیوه‌ای ویژه و یکتا داشت که تکـنیک در آن آشکار بود. معـروفی بیش از چهل سال در زمینه آهـنگسازی فعالیت کرد. معـروفی و پدرش، از

نخستین کسانی محسوب می‌شوند که قـطعاتی در دامنه موسیقی ایرانی برای پیانو ساخته و تنظیم کرده‌اند. اولین قـطعه جواد مـعروفی ، ترانه‌های خیام، بر اساس رباعـیات خیام بود که در 1315

اجرا شد از جمله خدمات فـرهـنگی و آموزشی جواد معروفی، می‌توان به سال‌های تدریسش در دانشگاه تهران اشاره کرد. در آن زمان روش ساخت آهـنگ و فرم‌های اصیل موسیقی را تدریس می‌کرد.

. استاد در سال‌های عـمرش در دانشگاه تهران و هـنرستان موسیقی شاگـردان بسیاری تربیت کرد که از هـنرمندان بنام کشور هستند. اردشیر روحانی، افـلیا پرتو،انوشیروان روحانی، پرویز اتابیگ( اتابـکی)، مهین زرین پنجه و ساسان محبی. خودش می‌گوید:

 

سبک من را انوشیروان روحانی، اردشیر روحانی، افـلیا پرتو، مهین زرین پنجه و ساسان محبی خوب می‌نوازند. آنها شاگردان خوبـم بوده‌اند. آنها، هم موسیقی ایرانی را می‌دانند و هـم موسیقی غـربی را. موسیقی ایرانی را وقتی به شاگرد درس می‌دهـیـم که دست روان داشته باشد و موسیقی کلاسیک را زده باشد. چون موسیقی کلاسیک دست را روان و نت خوانی را قوی می‌کند. بعدا موسیقی ایرانی به او درس می‌دهـیـم، چون موسیقی ایرانی تکنیک مفصلی دارد.

آثار

برای پیانو:

         فانتزی ژیلا

         خوابهای طلایی

         کوکو

         دستگاههای موسیقی ایرانی در پیانو

منابع

وب سایت جواد معروفی

برگرفته از http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9

رده‌های صفحه: آهنگسازان اهل ایران | موسیقی ایرانی | نوازندگان اهل ایران