در مورد این ساز:

ابونصر فارابي  در کتاب  موسیقی الکبیر

از سازی با مشخصات دوتار  بدون کم و کاست  به نام تنبور خراسان نام می برد . همچنین در

 المدخل إلی الموسیقی  زیر بخش گونه های تنبور می گوید که یک نمونه از تنبورها ، تنبور خراسان است و آن در شهرهای خراسان و پیرامون آن به شمال تا هر جا که پیش بروید ، به کار برده می شود

در فرهنگ معین

نیز تنبور با موسیقی که اهالی خراسان به کار می بردند اشاره کرده و از دوتار به عنوان سازی که در میان بعضی از طوایف معمول است ، یاد شده است

دیگر این که در حجاری های اشکانیان نقش تنبور دیده می شود و به اعتبار وجود دوتار یا تنبور خراسان ؛ زیرا زادگاه اصلی پارتیان شمال این ساز را دوست می داشتند ،

ساز دوتار و نوع نواختن آن را هم ، می توان به نوع شمالی و شرقی ، تقسیم نمود . در دوتار شرق خراسان کاسه ی ِ طنینی ساز ، بزرگتر از کاسه ی ِ طنینی دوتار شمال خراسان است و تعداد پرده های دوتارهای شرق خراسان مابین 7 تا 18 است ، در حالی که تعداد پرده ها در دوتارهای شمال خراسان ، بین 11 تا 13 و معمولا 12 پرده است . در مورد نواختن دوتار باید گفت که ، تکنیک اجرای دست راست در هر دو منطقه شبیه است اما عمده تفاوت در اجرای دست چپ است که در دوتار نواختن شرق خراسان ، انگشت گذاری بر روی سیم اول که نقش سیم ملودی را دارد و سیم دوم که معمولا نقش سیم واخوان را دارد ، رایج است  ، اما در دوتار نوازی شمال خراسان ، هر دوسیم گرفته می شود که سیم دوم ، را شست می گیرد .

چند استاد دوتار نواز که نام آنها در خارج از ایران پر آوازه تر از خود ایران است و این چیزی جز مایه ی شرمندگی برای ما نیست که هنر ما را بیگانگان بهتر از ما خریدار باشند .

ابتدا بهتر است یادی کنم از استاد محمد حسین یگانه . او متولد 1297 در قوچان بود . از 10 سالگی فراگرفتن دوتار نوازی را آغازید .  بعد از شهریور 1320 ، از استاد محمد جوزانی ، که سرآمد دوتار نوازان و بخشی ها ی آن زمان بود ، بهره ها برد . او در انواع شیوه های دوتار ترکمنی ، باخرزی ، قوچانی ، کردی و ترکی محلی ، استاد بود . در جشن هنر 1352 ، داستان ابراهیم ادهم را که از ترکی به فارسی برگردانده بود ، اجرا کرد و آنقدر در نواختن غرق شده بود که متوجه شکستن انگشتش ، نشد . او به فارسی و ترکی و کردی ، شعر هایی مناسب ِ مجالس دوتار نوازی خود ، می گفت . او در قوچان ، یک مغازه ی سلمانی داشت که محل گرد هم آمدن استادان دوتار بود و به گفته ی استاد حاج قربان سلیمانی ، بخشی ها ، هر از چند گاه در آنجا جمع می شدند و از هنر هم می آموختند . محمد حسین یگانه در سال 1371 ، در گذشت . از شاگردان معروف او یکی علی غلامرضایی آلمه جوغی و دیگری محمد یگانه ( فرزند استاد ) را می توان نام برد .

زنده یاد حاج قربان سلیمانی نیازی به معرفی دوباره ندارد ، کافیست جستجویی در اینترنت انجام دهیم تا به انبوهی از سایت ها برسیم که همه بعد از فوت حاج قربان درباره ی او و هنرش نوشتند و چه دردناک است که حتی نام بسیاری از هنرمندان ما ، بعد از مرگ برای عموم شناخته می شود . من تنها به ذکر نقل قولی از کامبیز روشن روان در برنامه ای رادیویی بسنده می کنم که می گفت ، حاج قربان برای اجرایی به خارج از کشور رفته بوده و نوبت اجرای او بعد از ارکستری بزرگ بوده است . وقتی او به تنهایی روی صحنه می رود و برنامه ی خود را اجرا می کند ، تماشاگران تا چند دقیقه به تشویق او می پردازند ، تشویقی به مراتب بیشتر از آن ارکستر بزرگ . سازی ساده با دوسیم ، شوری بیشتر از اجرای یک ارکستر بزرگ ، در جان آن تماشاگران انداخته بوده است . او متولد 1299 در روستای علی آباد در شمال قوچان بود . دوتار نوازی ، میراث خانوادگی او بود . دوتار را از پدرش و پدرش از پدر بزرگش ، آموخته بود . بعد از مرگ پدر ، از بخشی های شمال خراسان مانند خان محمد ، عِوَض (عیوض) و غلامحسین ، نکته ها آموخت و در بسیاری از کشورها از جمله فرانسه ، ایالات متحده و عربستان ، به اجرای برنامه پرداخت .